Năm 2026 đánh dấu mốc son 90 năm Ngày Truyền thống Công nhân Vùng mỏ – Truyền thống ngành Than (12/11/1936 – 12/11/2026). Chín thập kỷ đã đi qua, nhưng khí thế của cuộc tổng bãi công lịch sử ngày 12/11/1936 với sự tham gia của hơn ba vạn thợ mỏ vẫn còn vang vọng, trở thành nguồn sức mạnh tinh thần thôi thúc các thế hệ người lao động ngành Than – Khoáng sản Việt Nam đoàn kết, vượt khó, lao động sáng tạo và vươn lên. Từ phong trào đấu tranh ấy, truyền thống “Kỷ luật và Đồng tâm” được hình thành, tôi luyện và trao truyền qua các thế hệ, trở thành giá trị văn hóa đặc trưng, niềm tự hào và nguồn lực nội sinh quý báu của Tập đoàn Công nghiệp Than – Khoáng sản Việt Nam (TKV).

“Kỷ luật và Đồng tâm” không chỉ là dấu ấn của một thời kỳ lịch sử hào hùng, mà còn là phương châm hành động xuyên suốt trong quá trình xây dựng và phát triển của TKV hôm nay. Kỷ luật tạo nên nền nếp, trách nhiệm và sự thống nhất trong hành động; đồng tâm khơi dậy tinh thần đoàn kết, sẻ chia, cùng chung ý chí và mục tiêu. Khi được kết hợp chặt chẽ, hai giá trị ấy tạo nên sức mạnh giúp người thợ mỏ và toàn Tập đoàn vượt qua khó khăn, làm chủ công việc, đổi mới công nghệ, nâng cao hiệu quả sản xuất, kinh doanh và bảo đảm an toàn lao động.

Phát huy truyền thống ấy không chỉ là gìn giữ những giá trị đã được hun đúc trong lịch sử, mà còn là đưa tinh thần “Kỷ luật và Đồng tâm” vào từng nhiệm vụ cụ thể, từng công trình, từng sản phẩm và từng sáng kiến. Từ những đường lò sâu trong lòng đất đến các dây chuyền tuyển khoáng, nhà máy cơ khí, công trình điện và các hệ thống điều khiển hiện đại, mỗi cán bộ, công nhân, kỹ sư và nhà khoa học TKV đều có trách nhiệm đóng góp bằng chuyên môn, ý thức kỷ luật, tinh thần hợp tác và khát vọng đổi mới.

Trong dòng chảy chung đó, Viện Cơ khí Năng lượng và Mỏ – Vinacomin tự hào là một thành viên của TKV, đồng hành cùng ngành Than – Khoáng sản bằng hoạt động nghiên cứu khoa học, thiết kế, chế tạo, tư vấn kỹ thuật, tự động hóa, thí nghiệm và kiểm định. Được thành lập ngày 01/7/1981, tiền thân là Viện Máy mỏ, đến năm 2026 Viện tròn 45 năm xây dựng và phát triển. Từ những ngày đầu với cơ sở vật chất và điều kiện hoạt động còn hạn chế, qua nhiều giai đoạn kiện toàn tổ chức, tích lũy kinh nghiệm và mở rộng lĩnh vực chuyên môn, Viện từng bước hình thành năng lực tương đối đồng bộ, kết nối nghiên cứu với thiết kế, chế tạo, cung cấp giải pháp kỹ thuật và dịch vụ khoa học- công nghệ phục vụ sản xuất.

 

Bốn mươi lăm năm chưa phải là chặng đường dài so với lịch sử của ngành Than, nhưng là hành trình bền bỉ của nhiều thế hệ cán bộ, kỹ sư, công nhân và người lao động Viện. Mỗi bước trưởng thành của Viện đều gắn với yêu cầu thực tiễn của TKV; mỗi kết quả nghiên cứu, sản phẩm chế tạo hay giải pháp kỹ thuật đều hướng tới giải quyết những bài toán đặt ra từ sản xuất. Tinh thần ấy thể hiện rõ nét sự gắn bó giữa một đơn vị khoa học- công nghệ với ngành nghề đã nuôi dưỡng, tạo điều kiện và đặt ra những nhiệm vụ phát triển cho mình.

 

Với người thợ mỏ, “Kỷ luật” trước hết là chấp hành nghiêm quy trình, quy phạm, giữ vững an toàn trong từng ca sản xuất. Với đội ngũ làm khoa học và kỹ thuật của Viện, kỷ luật còn được thể hiện trong từng bước nghiên cứu, từng phép tính thiết kế, từng thông số công nghệ, từng quy trình thử nghiệm và từng kết quả kiểm định. Một chi tiết máy, một bản vẽ, một thông số điều khiển hay một kết luận kỹ thuật đều đòi hỏi sự chính xác, khách quan và trách nhiệm. Bởi phía sau mỗi sản phẩm, mỗi thiết bị đưa vào vận hành là yêu cầu về độ tin cậy, năng suất, hiệu quả và trên hết là sự an toàn của người lao động. Vì vậy, tác phong khoa học, tinh thần trách nhiệm và sự nghiêm túc trong chuyên môn chính là cách Viện cụ thể hóa truyền thống “Kỷ luật” trong công việc hằng ngày.

Nếu “Kỷ luật” tạo nên nền tảng vững chắc thì “Đồng tâm” là sức mạnh kết nối các nguồn lực để cùng hoàn thành nhiệm vụ. Ở Viện, tinh thần ấy được thể hiện qua sự phối hợp giữa nghiên cứu và sản xuất, giữa nhà khoa học với kỹ sư và công nhân chế tạo, giữa các bộ phận chuyên môn với nhau, cũng như giữa Viện với các đơn vị khai thác, tuyển than, khoáng sản, điện lực và các doanh nghiệp trong TKV. Những vướng mắc nảy sinh tại hiện trường được lắng nghe, phân tích và chuyển hóa thành nhiệm vụ nghiên cứu, thiết kế, cải tiến hoặc thử nghiệm. Ngược lại, kết quả nghiên cứu phải được kiểm chứng, hoàn thiện và từng bước đưa vào ứng dụng, tạo ra giá trị thiết thực cho sản xuất. Khi nhà khoa học hiểu nhu cầu của người thợ mỏ, khi đơn vị nghiên cứu và đơn vị sản xuất cùng chia sẻ mục tiêu, khoa học – công nghệ mới thực sự trở thành động lực trực tiếp cho sự phát triển.

 

Trong quá trình xây dựng và trưởng thành, Viện đã nghiên cứu, thiết kế và chế tạo nhiều nhóm thiết bị phục vụ ngành Than – Khoáng sản như: thiết bị vận tải mỏ, thiết bị sàng tuyển khoáng sản, thiết bị thủy lực, bơm mỏ, băng tải công suất lớn, tời cáp treo chở người, thiết bị điện – tự động hóa, hệ thống giám sát thông minh… Viện đồng thời triển khai các giải pháp giám sát tập trung, điều khiển tự động, sửa chữa, phục hồi và nâng cấp thiết bị, dây chuyền công nghiệp. Hoạt động thí nghiệm, kiểm định, giám định, chứng nhận và hiệu chuẩn cũng từng bước được phát triển, góp phần kiểm soát chất lượng, nâng cao độ tin cậy và hỗ trợ bảo đảm an toàn cho thiết bị trong quá trình vận hành.

Ý nghĩa của những kết quả đó không chỉ nằm ở giá trị của từng sản phẩm hay công trình riêng lẻ. Đó còn là quá trình tích lũy tri thức, bồi đắp đội ngũ, từng bước làm chủ công nghệ và nâng cao khả năng chủ động về kỹ thuật của TKV. Mỗi thiết bị được nghiên cứu, chế tạo trong nước; mỗi giải pháp giúp khắc phục một khó khăn tại hiện trường; mỗi kết quả thí nghiệm, kiểm định góp phần phát hiện nguy cơ và nâng cao độ tin cậy của thiết bị đều là một đóng góp cụ thể vào mục tiêu sản xuất an toàn, hiệu quả và phát triển bền vững của Tập đoàn. Đó cũng là cách những người làm khoa học- công nghệ thể hiện trách nhiệm với người thợ mỏ và với truyền thống của ngành.

Bước vào giai đoạn phát triển mới, ngành Than – Khoáng sản đứng trước những yêu cầu ngày càng cao về năng suất, chất lượng, an toàn, hiệu quả sử dụng năng lượng và năng lực cạnh tranh. Chuyển đổi số, tự động hóa, khai thác thông minh, sản xuất xanh, giảm phát thải và chủ động chuỗi cung ứng đang trở thành những hướng đi quan trọng. Những yêu cầu ấy đặt ra cho công tác nghiên cứu, cơ khí chế tạo và dịch vụ kỹ thuật nhiệm vụ mới: không chỉ đáp ứng nhu cầu trước mắt, mà còn phải chủ động nghiên cứu, tiếp nhận và làm chủ công nghệ; tăng cường liên kết giữa các khâu; phát triển sản phẩm, giải pháp có hàm lượng khoa học- công nghệ cao hơn, phù hợp hơn với điều kiện sản xuất của TKV.

Đối với Viện Cơ khí Năng lượng và Mỏ – Vinacomin, đây vừa là thách thức, vừa là cơ hội để tiếp tục khẳng định vai trò của một tổ chức khoa học- công nghệ gắn bó chặt chẽ với thực tiễn sản xuất. Trên nền tảng các lĩnh vực cơ khí chế tạo; tư vấn kỹ thuật và giải pháp tự động hóa, giám sát tập trung; thí nghiệm, kiểm định, Viện cần tiếp tục đổi mới tư duy, nâng cao năng lực chuyên môn, tăng cường phối hợp với các đơn vị trong TKV và lấy hiệu quả ứng dụng làm thước đo quan trọng của hoạt động nghiên cứu. Mỗi nhiệm vụ phải hướng tới nhu cầu thực tế; mỗi giải pháp phải chú trọng tính khả thi, độ tin cậy và hiệu quả; mỗi cán bộ, người lao động phải không ngừng học hỏi, nâng cao trình độ và sẵn sàng thích ứng với yêu cầu mới.

Kỷ niệm 90 năm Ngày Truyền thống Công nhân Vùng mỏ – Truyền thống ngành Than là dịp để các thế hệ người lao động TKV ôn lại chặng đường lịch sử vẻ vang, tri ân những đóng góp, hy sinh của lớp lớp thợ mỏ và củng cố niềm tin vào con đường phát triển phía trước. Với cán bộ, đảng viên và người lao động Viện, dịp kỷ niệm này còn nhắc nhở mỗi người về trách nhiệm tiếp nối truyền thống bằng hành động thiết thực: giữ vững kỷ cương, đề cao chất lượng và an toàn, phát huy đoàn kết, khuyến khích sáng kiến, dám nghĩ, dám làm và kiên trì đưa kết quả nghiên cứu vào thực tiễn.

 

Từ khí thế của cuộc tổng bãi công năm 1936 đến hành trình 45 năm xây dựng và phát triển của Viện, tinh thần “Kỷ luật và Đồng tâm” vẫn luôn là mạch nguồn kết nối quá khứ với hiện tại, truyền thống với đổi mới. Tự hào về những gì các thế hệ đi trước đã gây dựng, tập thể Viện Cơ khí Năng lượng và Mỏ – Vinacomin càng ý thức sâu sắc trách nhiệm trong chặng đường mới: đem tri thức phục vụ sản xuất, lấy sáng tạo làm động lực, lấy hiệu quả thực tiễn làm thước đo và lấy sự phát triển an toàn, hiện đại, bền vững của TKV làm mục tiêu đồng hành. Bằng bản lĩnh, trí tuệ và tinh thần “Kỷ luật và Đồng tâm”, Viện quyết tâm tiếp tục đóng góp thiết thực vào sự phát triển của Tập đoàn, góp phần xây dựng ngành Công nghiệp Than – Khoáng sản Việt Nam ngày càng vững mạnh trong thời kỳ mới.